آموزش وردپرس

حقیقت عشق ، عشق مجازی و حقیقی ؛ مرحوم صدرالمتألّهين

بسمه تعالی و صلی علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم

اخیرا عشق هارا در تفکر عمومی ، رسانه ها و … به دو قسمت عشق حقیقی و مجازی تقسیم کرده اند ؛ و برداشت عموم این است که عشق مجازی در شبکه های مجازی به واسطه عکس و صورت و فیلم و چت و … و عشق های خیابانی و دوستی های امروزی رو عشق مجازی میدانند و عشق حقیقی را عشق به همسر ، عشق های پاک دنیایی میدانند که این مفهوم یک مفهوم اشتباه است ، عشق به همسر در حالتی هم که اسلام توصیه کرده است و پاک هم باشد باز هم این عشق ، عشق مجازی است و عشق حقیقی عشق الهی است . توضیحات بیشتر در زیر قرار داده شده است …

 

مرحوم صدرالمتألّهين رضوان‏الله‏عليه در جلد هفتم أسفار بحث مفصّلى پيرامون حقيقت عشق و انواع آن دارد، كه در فصل 19 از اين قسمت به بررسى عشق ظرفاء و فتيان نسبت به افراد زيباروى مى‏پردازد و ميفرمايد:

عشق انسانى به دو قسم منقسم مى‏شود، عشق حقيقى و عشق مجازى. عشق حقيقى همان محبّت خدا و صفات و أفعال او از آن جهت كه صفات و أفعال اوست مى‏باشد، و عشق مجازى به دو قسم نفسانى و حيوانى تقسيم مى‏شود. عشق نفسانى عشقى‏است كه مبدأ آن مشاكلت و مسانخت نفس عاشق با معشوق در جوهرش باشد و إعجاب و خشنودى عاشق بيشتر به اخلاق معشوق است، چون آن اخلاق آثار صادر از نفس معشوق است. و عشق حيوانى عشقى‏است كه مبدأ آن شهوت بدنى و طلب لذّت بهيمى است و إعجاب عاشق بيشتر به ظاهر معشوق و رنگ و شكل و اعضاى اوست كه از امور بدنى مى‏باشند.

سبب عشق نفسانى، لطافت نفس و صفات نفس بوده و سبب عشق حيوانى نفس أمّاره است و غالبا مقارن فجور است. و در اين عشق قوّه حيوانى، قوّه ناطقه را تحت استخدام خود قرار مى‏دهد؛ به خلاف نوع اوّل كه نفس را نرم و داراى شوق و وجد و اندوه و گريه و رقّت قلب و فكر مى‏گرداند گويا كه نفس انسان به دنبال أمرى باطنى و مخفى از حوّاس ميگردد، و بدين جهت از شواغل دنيوى جدا شده و از غير معشوق إعراض ميكند و همه غصّه‏ها و همومش غصّه و همّى واحد ميگردد. و به همين جهت رو كردن به معشوق حقيقى كه خداوند باشد براى چنين عاشقى از ديگران آسان‏تر است، چون محتاج به رو گرداندن از چيزهاى فراوان و كثرات نيست و به چيز ديگرى دلبستگى ندارد؛ كافى‏است از يك معشوق مجازى به سوى معشوق حقيقى رو گرداند.(الحكمة‏المتعالية، ج 7، ص 174 و 175)

مراد از عشق مجازى در فرمايش مرحوم علاّمه والد رضوان‏اللـه‏تعالى‏عليه همين عشق مجازى نفسانى است نه عشق مجازى حيوانى كه مذموم‏است. و البتّه همين عشق نفسانى نيز براى افراد عادى در شريعت مقدّسه مورد سفارش و ترغيب نيست ولى اگر براى كسى حاصل شد زمينه بسيار مساعدى براى تحصيل عشق به معشوق حقيقى مى‏باشد.

حقير يكبار از خدمت مرحوم حضرت آقاى حدّاد پرسيدم: مؤمنى نسبت به ديگرى عشق پيدا كرده‏است، چه حكمى دارد؟

فرمودند: محبّت بر دو قسم است: إلهى و نفسانى؛ اگر إلهى باشد ممدوح است، و اگر نفسانى باشد ممدوح نيست.

البتّه إلهى و نفسانى در فرمايش ايشان اصطلاحى غير از اصطلاح مرحوم صدرالمتألّهين رحمة‏اللـه‏عليه مى‏باشد. عشق إلهى، عشقى است كه موجب نورانيّت است و عشق نفسانى در نفس بوده و موجب نور نيست و خودش مراتب و أقسامى دارد، كه برخى مراتب آن همراه با شهوت جسمانى و منطبق بر عشق مجازى حيوانى ميگردد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *